Ընթերցանության ծրագիր «Չառլին և շոկոլադի գործարանը»

Անգլիացի սիրված մանկագիր Ռոալդ Դալի հեքիաթ-վիպակը արտասովոր հրուշակագործ պարոն Ուոնկայի շոկոլադի գործարանում փոքրիկ Չարլիի արկածների մասին է։ Վիպակն առաջին անգամ լույս է տեսել ԱՄՆ-ում 1964 թվականին: Գիրքը հայերեն հրատարակվել է 2014 թվականին Հասմիկ Սարիբեկյանի թարգմանությամբ («Անտարես» հրատարակչություն)։

Ներածական զրույց

Դալի առաջին մանկական գիրքը «Գրեմլիններն» էր, որը հրատարակվել է 1943 թվականին։ Առաջին գրքից հետո նա գրեթե 20 տարի որևէ մանկական ստեղծագործություն չի գրել: Իր երկրորդ մանկական գրքի վրա նա աշխատել է 1961-1962 թվականներին։ Այդ տարիներին գրողի կյանքում դժվարին շրջան էր։ 1960 թվականին, վնասվածքի հետևանքով, նրա որդին՝ Թեոն, ծանր հիվանդություն ձեռք բերեց, ինչը նրան մահվան վտանգի տակ դրեց։ 1962 թվականին կարմրուկի բարդությունները հանգեցրին նրա դստեր՝ Օլիվիայի մահվանը։ Իր զավակներին քաջալերելու համար Դալը սկսեց նրանց համար պատմություններ հորինել։ «Ես ամեն երեկո նրանց տարբեր պատմություններ էի պատմում», — հիշում է գրողը։ «Դրանցից մի քանիսը սարսափելի էին։ Բայց մեկ-երկու անգամ երեխաները ասում էին. «Կարո՞ղ ենք լսել այն պատմության շարունակությունը, որը մեզ պատմեցիր նախորդ անգամ»։ Ահա թե ինչպես սկսեցի գրել «Ջեյմսը»։ Շուտով լույս տեսավ Ռոալդ Դալի երկրորդ գիրքը՝ «Ջեյմս և հսկա դեղձ»: Դալն ասում է, որ այն իրեն այնքան դուր եկավ, որ առանց կանգ առնելու անմիջապես անցավ «Չարլին և շոկոլադի գործարանը» գիրքը գրելուն։

«Չառլին և շոկոլադի գործարանը» երեխաներին լավագույնս կարելի է ներկայացնել՝ կենտրոնանալով երեք գլխավոր բաղադրիչի վրա՝ հեքիաթային մթնոլորտ, գլխավոր հերոսի բարություն և կարևոր կյանքի դասեր։

Հեքիաթային մուտք

Պատմությունը սկսեք կախարդական գործարանի նկարագրությամբ: Ասեք, որ աշխարհի ամենահամեղ ու անսովոր քաղցրավենիք ստեղծող Վիլի Վոնկայի գործարանում շոկոլադե գետեր են հոսում, կան քաղցր ժելեից անտառներ և ծամոն-ծառեր։ Հարցրեք երեխաներին. «Իսկ ի՞նչ համի կուզենայիք, որ լիներ շոկոլադե գետը, եթե դուք լինեիր այնտեղ»:

Չառլիի կերպարը՝ որպես գլխավոր օրինակ

Երեխաներին պատմեք Չառլի Բաքեթի մասին, որը շատ աղքատ էր, բայց մեծ և բարի սիրտ ուներ։ Նա շատ էր շոկոլադ սիրում, սակայն տարին միայն մեկ անգամ՝ իր ծննդյան օրն էր կարողանում փոքրիկ շոկոլադե սալիկ համտեսել: Անպայման շեշտեք, որ հենց նրա անկեղծության, ընտանիքի հանդեպ սիրուց և համեստությունից ելնելով՝ նա արժանացավ գլխավոր հրաշքին։

Անակնկալներով լի որոնումներ

Նկարագրեք Ոսկե տոմսերի արշավը։ Աշխարհի 5 երջանիկ երեխաներ պետք է գտնեն շոկոլադի տուփերում թաքնված ոսկե տոմսեր՝ գործարան այցելելու համար։ Խրախուսեք երեխային մտածել՝ «Ինչպե՞ս կպահեր իրեն, եթե ինքը գտներ այդ տոմսը»:

Կյանքի դասեր

Գործարան այցելած մյուս երեխաները քմահաճ են, ագահ կամ շատ են պարծենում: Պատմությունը ներկայացրեք այնպես, որ երեխան հասկանա՝ վատ սովորությունները (օրինակ՝ ագահությունը, համակարգչով չափից շատ խաղալը կամ ծնողներին չլսելը) խանգարում են վայելել կյանքը։

Հեքիաթի էկրանավորումներ

Գիրքը երկու անգամ ֆիլմի է վերածվել՝ 1971 և 2005 թվականներին։

Հարցեր քննարկման համար

«Չարլին և շոկոլադի գործարանը» պատմվածքի ընթերցման ծրագրից հետո քննարկումը կազմակերպեք բաց հարցերով: Գիրքը գրված է 8 և ավելի տարեկան երեխաների համար։ Ավելի փոքր տարիքի (5-8տ.) երեխաների մասնակցությունը ցանկալի է ծնողների ուղեկցությամբ։ Առաջարկվող հարցերը կազմված են թեմատիկ խմբավորմամբ քննադատական ​​մտածողությունը խթանելու համար:

Պատմվածքի հերոսների բնավորությունների վերլուծություն

• Չարլի Բաքեթ. Կարծում եք՝ Չարլիի տանը կյանքը նրան ստիպեց ավելի շատ գնահատել «Ոսկե տոմսը», քան մյուս երեխաները: Ինչո՞ւ:
• Վիլլի Վոնկա. Վիլլի Վոնկան հերոս է, չարագործ, թե՞ պարզապես շատ էքսցենտրիկ գյուտարար։ Բացատրեք ձեր դատողությունը։
• «Ոսկե տոմսի» հաղթողները. Ձեր կարծիքով, հինգ երեխաներից ո՞ր մեկի բնավորությունն էր ամենավատը և ինչո՞ւ:

Բարոյական սկզբունքներ և դասեր

• Յուրաքանչյուր երեխա բախվում է յուրահատուկ պատիժ է ստանում (օրինակ՝ Ավգուստուսը շոկոլադե գետն է ընկնում): Կարծում եք՝ պատիժները համապատասխանո՞ւմ են նրանց վատ վարքագծին:
• Ումպա Լումպաները միշտ ինչ-որ երգ են երգում, երբ երեխան խնդիրների մեջ է ընկնում։ Ի՞նչ ուղերձ էին այս երգերը փորձում սովորեցնել երեխաներին։
• Ինչպե՞ս է այս գիրքը ցույց տալիս ագահության (ավելին ցանկանալու) և շնորհակալ լինելու (ունեցածով գոհ լինելու) միջև եղած տարբերությունը։

Ստեղծագործական և զվարճալի հարցեր

• Եթե ձեզ հնարավորություն տրվեր Վիլի Վոնկայի գործարանի համար մեկ նոր քաղցրավենիք հորինել, ո՞րը կլիներ դա և ի՞նչ նպատակի կծառայեր։
• Եթե դուք Չարլիի փոխարեն լինեիք, գործարանի որ սենյակը կցանկանայիք այցելել առաջինը։
• Ինչո՞ւ եք կարծում, որ Վիլի Վոնկան որոշեց պատմության վերջում Չարլիին տալ ամբողջ շոկոլադի գործարանը։